eğitim gezegeni

DOMUZ GRİBİ   H1N1 VİRÜSÜ

Aşının hem gerekliliğine hem etkinliğine ve hem de yan etkilerine karşı ciddi endişeler dile getiriliyor.Domuz gribinin laboratuarda biyolojik silah olarak üre tildiğini  ve insanlığın başına bela edil diğini düşünenler haksız mı acaba?

Her şeyden önce domuz gribinin heryıl görülen olağan grip kadar öldürücü olmadığı ortaya çıktı. Olağan gripten her sene 250-500 bin kişi ölürken,domuz gribinden tüm dünyada ölen insan sayısı 1.500 kadar. Bir başka deyişle domuz gribinden ölüm ihtimali binde 4Grip aşılarına tıp dilinde adjuvan adı veri en ve vücudun aşıya daha fazla tepki vermesini sağlayan maddeler ekleniyor. Alüminyum ve skualen bunlar içinde en çok kullanılanlar.Aşılara adjuvan eklen mesi teorik olarak mantıklı,çünkü bu sa yede kısa zamanda az sayıda virüsle aşı üretmek ve böylece de daha az virüs an tijeni ile daha çok insanı aşılamak müm kün oluyor.Ancak bu işlemin çok tehli keli yan etkileri var. Bu sebeple de Avru pa’ da üç çeşit aşıda skualen kullanılıyor olsa da Amerika’ da bu maddelerin aşılara eklenmesine kesinlikle müsaade edilmiyor. ABD’de ise adju vanlı olmayan aşı kullanılıyor ve aşı burun içine püskürtülüyor. Bazı bilim adamları, adjuvansız aşının etkinliğinin yüzde 90, adjuvanlı aşının ise yüzde 70 oldu ğunu yan etkilerinin daha fazla görüldüğünü sa vunuyor. Türkiye’nin de aldığı aşılarda MF95 adın da bir adjuvan bulunuyor ve deri altınazerk ediliyor.

 Aşılara ADJUAN olarak eklenen madde lerden biri de SKUALEN.Skualen aslında vücudu muz için yabancı bir madde değil karaciğer de yapılıyor ve kolesterol metabolizmasında da rolü var, sinir site minde ve beyin dokusunda bulunuyor Skualen ayrıca zeytinyağı, köpekbalığı karaciğeri ve birçok doğal besin deste ğinde var olan ve antioksidan özelliklere sahip bir yağ molekülü. İsterseniz buna ‘iyi skualen’ diyelim.Vücuda enjekte edilen skualenin ise karaciğerde sentez edilen veya besinlerle alınan skualen gibi faydalı değil, aksine oldukça zararlı oldu ğunu gösteren pek çok bilgi var. Bu yüz den isterseniz ona da ‘kötü skualen’ diye lim.İyi skualen ve kötü skualen arasın daki en önemli fark bunların insan vücu duna giriş yolları.Skualen besinlerle sindirim sisteminden vücudumuza girerse hiçbir sorun olmuyor,ama bunun aşılar da olduğu gibi derialtına veya kas içine zerk edilmesi bağışıklık sistemini vücut taki tüm skualene saldıracak şekilde ha reke te geçmesine yol açabi iyor.Bağışık lık sistemi vücutta sinir sisteminde tabii olarak bulunan ve sağlıklı bir hayat için elzem olan ‘iyi skualen’ de dâhil tüm skualen moleküllerini tahrip etmeye başlayabiliyor.Körfez Savaşı’ na katılan sayısız Amerikalı askerde ortaya çıkan ve Körfez Savaşı Sendromu adıyla bili nen hastalığın da bu kişilere yapılan ve skualen ihtiva eden şarbon aşısından kaynaklana bileceği düşünülüyor.Körfez Savaşı Sendromu, vücudu tahrip eden oto-immun bir hastalık. Bu kişilerde eklem iltihabı, kas ağrıları,deri döküntü leri,lenf bezlerinde büyüme, kronik baş ağrıları, vücuttaki kılların dökülmesi, iyileşmeyen deri yaraları, hafıza kaybı, sara nöbetleri, kansızlık, ruhsal ve sinirsel problemler, nefes dar lığı, kronik ishal, gece terlemesi, ateş ve daha pek çok rahatsızlık elişiyor.Burada vurgu lanması gereken çok önemli bir şey de bu hastalığın çok müphem belirtilerle başlayıp uzun bir sürede (yıllar içinde) gelişmesi. Bu sebeple de skua lenin birkaç haftalık dönemde herhangi bir yan etki göstermemesi onun güvenilir olduğunun bir kanıtı değil. skualen ile Körfez Savaşı Sendromu (sinir gazları, kimyasal silahlar, zehirli gazlar, uranyum…) olabileceğini iddia edilse  de, bu hastalığa tutulan askerlerin yüzde 95’ inin kanlarında skualene karşı antikorlar oluştuğunun görülmüştür. Tavşanlarda yapılan araştırmalarda da tek bir kez zerk edilen skualenin bile oto-immunbir hastalık olan romatoit artrite sebep olduğunun belirlenmesi de bunu destekleyen bir başka kanıt olabilir.Kısaca virüs,hastalık ve

şı yeni.Bu yüzden çelişki ve tedirginlik yaratması doğaldır.İnşallah en az zararla  bu virüsten kurtuluruz.

Not: Bubilgilerbasında yer alan açıklamalardan derlenmiştir.Yalnızca bilgi amaçlıdır.Tıbbi

tavsiye değildir.

                                    ÜLKEMİZDE UYGULAMA

Domuz Gribi aşısı yaptıracaklara, aşılar uygulanmadan önce bazı bilgilendirme

 formları dağıtılıyor. Bu formlarda aşı yaptıracak kişilere aşının yan etkileriyle

 ilgili Sağlık Bakanlığı’nın uyarıları da bulunuyor. Formlarda aşının kimlere yapılmayacağına ilişkin uyarılar var. Buna göre,yumurtaya karşı allerjisi olanlar, önceki grip aşılarına allerji gösterenler, çevresel sinir sistemi bozukluğundan kaynaklanan gbs sendromu geçirmiş kişiler ile kauçuğun hammadesi olan latex'e allerjisi olan ların aşı olmamaları isteniyor. 38 derece ve üstü ateşi olanlar da aşı yapıl mayacak gruplar arasında yer alıyor.Bilgi lendirme formunda aşının yan etkilerine ilişkin uyarılar da var. Buna göre, aşı uy gulanan yerde kızarıklık, hassasiyet ve şişlik olu şacak, baş, kas ve eklem ağrısı ya şana bilecek. Ateş,mide bulantısı, terlemeüşüme ve titreme ile lenf bezlerinde şişlik de yan etkiler arasında. Formda, çok nadiren görülebilecek korkutucu

 yan etkilere dair uyarılara da yer veri liyor. Ciddi allerjik reaksiyonlar, beyin dokusu, sinir, böbrek ve damar iltihabı, bilinç kaybı ve istemli kaslarda şiddetli ritmik kasılmalar, yüz felci ve solunum sistemi rahatsızlıkları bunlar arasındasayılıyor. Bilgilendirme formunda bu ağır yan etkilerin, yıllardır kullanılan mevsimsel grip aşılarında zaman zaman görüldüğü hatırlatılıyor. Domuz gribi aşılarında bu tür belirlenmiş yan etkilere şu ana kadar rastlanmadığı, sadece görülebileceği varsayımından yola çıkı larak bu uyarıların yapıldığı vurgulanıyor.

Domuz gribinin (H1N1) belirtileri nelerdir?

Domuz gribinin belirtileri, insanlarda görülen  grip belirtilerine benzerdir. Bunlar:

¦Ateş,

¦Öksürük,

¦Boğaz ağrısı,

¦Yaygın vücut ağrısı,

¦Baş ağrısı,

¦Üşüme ve

¦Yorgunluk   gibi belirtileri içermektedir.

Bazı vakalarda kusma ve ishal de görülebilmektedir.

Domuz Gribinin Seyri

Hastalık başlangıçta beklenenden daha hafif seyretmekte ve beklenenden daha az ölüme yol açmaktadır. Bununla birlikte hastalığın  yoğun görüldüğü ülkelere ait veriler; gebeler, 5 yaş altı çocuklar, kalp hastalığı, şeker hastalığı,akciğer ve böb

rek hastalığı gibi kronik hastalıkları olan risk grubundaki kişilerde ağır seyrettiği

ni göstermiştir.  Ayrıca mevsimsel gribe kıyasla çocuklar ve   gençler daha sık hastalanmaktadır.

 Geçmiş tecrübeler, hastalığın mevcut durumdan ağır seyirli duruma geçme

 potansiyeline sahip olduğunu göster diğinden vatandaşların ve ilgili kurumla

rın korunma tedbirlerini gevşetmemeleri gerekir.

Domuz Gribi (H1N1) nasıl bulaşmaktadır?

Domuz gribinin de yine mevsimsel griple aynı şekilde yayıldığı düşünülmektedir. Grip virüsleriinsandan insana öksürük ve hapşırma yoluylabulaşmaktadır. Grip virüsü bulaşan bir yere dokunulduktan sonra, eller ağız ya da buruna,göze

 götürüldüğünde de hastalık bulaşabilir.

Sulardan domuz gribi (H1N1) virüsü bulaşabilir mi?

İçme, kullanma ve havuz sularıyla bulaşma Gösterilmemiştir.

Domuz gribini tedavi eden ilaçlar var mıdır?

Evet. Domuz gribinin tedavisi veya bu hastalıktan korunmak için doktor kont rolünde kullanılabilecek ilaçlar mevcuttur. Bu ilaçlar doktor tarafından öneril medikçe, reçetesiz olarak kesinlikle kullanılmamalıdır.

Hastalığa yakalanan kişiler ne kadar süreyle bulaştırıcıdır?

Kişiler, belirtilerin başlamasından bir gün öncesi ve 7 gün sonrasına kadar bulaştı

cıdırlar.

Daha çok hangi yüzeyler bulaşma kaynağıdır?

Öksürük ve hapşırma yoluyla, hasta kişinin tükürük zerrecikleri havaya yayılarak sandalye,masa gibi yüzeylere bulaşabilir. Kişi virüsün bulaştığı bir yere dokun duktan sonra ellerini ağzına, gözlerine veya burnuna sürerse virüs bulaşabilir.  Bu yüzeylerde virüsün ne kadar süreyle canlı kalabileceğini etkileyen ısı, nem oranı, yüzey niteliği gibi pek çok faktör söz konusudur. Hasta kişinin temasının olduğu bu yüzeylere dokunul mamalı, herhangi bir sebeple dokunul duysa eller yıkan malıdır.

Ev ve eşyaların temizliğinde nelere dikkat etmek gerekir?

Grip virüsünün yayılmasını önlemek için, yüzeylerin (masalar, kapı kolları, banyo

yüzeyleri, mutfak tezgahı, oyuncaklar vb) günlük temizlikte kullanılan deterjanlarla

 temizlenmesi yeterlidir. Günlük kullan dığımız temizlik maddeleri dışında klor, hidrojen peroksit, iyotlu antiseptikler ve alkol gibi bazı kimyasal maddeler de etkilidir.Hastalara ait çarşaf, çamaşır, havlu ve kap kacağın ayrı olarak yıkan masına gerek yoktur. Ancak, bu eşyalar yıkanmadan başkası tarafından kullanıl mamalıdır. Bu çarşaflar mümkün oldu ğunca elle temas edilmeden taşınmalı

ve yıkanmalıdır. Hastanın çarşafları, çamaşırları değiştirildikten sonra eller

mutlaka sabunlu suyla yıkanmalıdır. Hastaya ait kap kacak ya bulaşık maki nesinde ya da elde deterjan kullanılarak yıkanmalıdır.

Domuz gribinden kendimi nasıl koruyabilirim?

Aşağıdaki önlemleri alarak sadece gripten değil; grip gibi solunum yoluyla bulaşan tüm hastalıklardan kendinizi koruyabi lirsiniz:

*Öksürme ve hapşırma sırasında ağzınızı ve burnunuzu bir mendil ile kapatınız. 

Mendilinizi kullandıktan sonra çöp Sepeti  ne atınız.Mendiliniz hazırda değilse kolunuzun içine öksürüp, hapşırabilrsiniz

Öksürdükten ve hapşırdıktan sonra ellerinizi bol sabun ve suyla yıkayınız. Alkol içeren el yıkama antiseptikleri de etkilidir.

Kirli ellerinizle gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmayınız.

Domuz gribine yakalanırsanız, belirtilerin başlamasından 7 gün sonrasına ya da

belirtilerinizin tamamen geçmesinden bir gün sonrasına kadar evde istirahat ediniz.

Hastalığın bulaşmaması için çevrenizdeki kişilerden uzak durunuz.

Bulunduğunuz mekanı sık sık havalan dırınız.

Hastalıktan korunmak için ellerimi nasıl yıkamalıyım?

Ellerinizi 15-20 saniye süreyle su ve sabunla yıkamalısınız. Su ve sabuna ulaşamadığınız yerlerde alkol içeren el antiseptikleri kullanabilirsiniz.

Hastalıktan korunmak için ellerimi nasıl yıkamalıyım?

Ellerinizi 15-20 saniye süreyle su ve sabunla yıkamalısınız. Su ve sabuna

ulaşamadığınız yerlerde alkol içeren el antiseptikleri kullanabilirsiniz.

Hastalanırsam ne yapmalıyım?

Domuz gribi şüpheli bir kişi ile temastan sonraki 7 gün içinde kendinizde yukarıda

sıralanan hastalık belirtileri olduğunu hissederseniz hemen bir doktora başvur malısınız. Doktorunuz herhangi bir teste ya da tedaviye ihtiyacınızın olup olma dığına karar verecektir.Eğer hastalandıysanız veya hastalık belirtilerini göste iyorsanız evde istirahat ediniz ve çevrenizdeki kişilerden de onlara bulaştırma

mak için uzak durunuz.

Erişkinlerde acil müdahale gerektiren belirtiler nelerdir?

¦Zor nefes almak veya nefes darlığı

¦Bilinç bulanıklığı

¦Sık ve uzun süreli kusma

İshal

Çocuklardaki acil müdahale gerektirenbelirtiler nelerdir?

¦Hızlı veya zor nefes alma

¦Vücutta solgunluk ya da morarma

¦Beslenememe

¦Uyarılara cevapta azalma ve uykuya meyil

¦Huzursuzluk

¦Ateşle beraber döküntü görülmesi   

İshal

Blog yalnızca bilgi amaclıdır.Tıbbi tavsiye

değildir.Makalelerin büyük bölümüalıntıdır.